أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ
474
دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )
( 736 ) 35 / 14 « نجران » . « نجران » : از بلاد يمن است . شهرهاى معظم يمن - به نوشتهء صاحب تاريخ بيهق - ، « صنعا » و « عدن » و « نجران » مىباشند . ( نقل بتلخيص و تحرير از لغتنامهء دهخدا ) . ( 737 ) 35 / 14 و 15 « شصت سوار » . از « سوار » تنها « سو » در دستنوشت پيداست و از آن به بعد تا « آمذند » آسيب ديده است . سنج : مجمع البيان ، ج ، ص 695 . ( 738 ) 35 / 15 « سوار » . اطمينان ندارم كه « پيش » روى سين را از دستنوشت درست خواندهام يا نه ؟ پيش ازين در بارهء اين ريخت تلفّظى ، سخن گفتهايم . ( 739 ) 35 / 17 « سيّد بوذ » . از درستى قرائت « بوذ » مطمئن نيستم . در دستنوشت چندان روشن نيست . در تفسير شيخ ابو الفتوح رازى - قدّس اللّه تعالى روحه العزيز - ( چ شعرانى ، ج 2 ، ص 435 ) آمده است : « . . . و أمين قوم و صاحب مشورت ايشان و نام او عبد المسيح و سيّد بود و نام او الهم بود . . . » سنج : مجمع البيان ، ج 2 ، ص 695 . ( 740 ) 35 / 17 « صاحب رحل » . در دستنوشت : صاحب رجل . در تفسير شيخ ابو الفتوح رازى - نوّر اللّه سبحانه مرقده - ( چ شعرانى ، ج 2 ، ص 435 ) آمده است : « صاحب رحلشان » . در مجمع البيان ( ج 2 ، ص 695 ) : « صاحب رحلهم » . ( 741 ) 35 / 18 « أيهم » . در مجمع البيان ( ج 2 ، ص 695 ) : « الأيهم » . در تفسير شيخ ابو الفتوح - طاب ثراه - : « الهم » ( چ شعرانى ، ج 2 ، ص 435 ) . ( 742 ) 36 / 1 « تشريف داذه بوذ » . در مجمع البيان ( ج 2 ، ص 695 ) : « كانت ملوك الرّوم قد شرّفوه و موّلوه و بنوا له الكنائس . . . » . « تشريف دادن » : بزرگ گردانيدن ، بزرگى و فخر دادن ، قدر دادن ، شأن و مقام دادن . « در خواه كزان زبان چون قند * تشريف دهد به بيتكى چند » ( نظامى ) « هيهات كه چون تو شاهبازى * تشريف دهد بر آستانم » ( سعدى ) ( نقل بتلخيص از : لغتنامهء دهخدا ) . ( 743 ) 36 / 2 « كنايس » . « كنايس » ( كنائس ) : جمع « كنيسه » است . در القاموس المحيط مىخوانيم : الكنيسة : متعبّد اليهود أو النّصارى أو الكفّار ، . . . » ( ج 2 ، ص 360 ) .